استارلینک و سیاست مقابله چرا با هر فناوری نوین ارتباطی ابتدا مقابله می شود؟
به گزارش توسعه دهندگان، مواجهه با فناوری های ارتباطی در کشور بارها با محدودیت و ممنوعیت همراه بوده است. اما آیا مواجهه با ابزارهای تازه همچنان می تواند نیاز کاربران به ارتباط آزاد را از بین ببرد؟
تینا مزدکی - اخیرا محمدامین آقامیری، دبیر شورایعالی فضای مجازی، مدعی شده است ایران به فناوری هایی برای مختل کردن یا از کار انداختن سرویس استارلینک هم دست یافته است و این فناوری ها از نظر فنی «عملیاتی و آماده» هستند.
اینترنت ماهواره ای استارلینک در ایران با محدودیت های قانونی و ملاحظات امنیتی روبه روست. بنابراین، بحث بر سر این فناوری، فراتر از امکان فنی ایجاد اختلال در ارتباطات آن، به پرسش بزرگ تری درباره ی نحوه مواجهه با فناوری های نوظهور بازمی گردد. این که آیا محدود کردن یک تکنولوژی می تواند مسئله ای را حل کند که شاید در آینده به واسطه آن فناوری شکل خواهد گرفت؟
جهت بررسی این مورد با حامد بیدی، کنشگر حوزه دسترسی آزاد به اینترنت، گفتگو کرده ایم. او باور دارد تقابل با استارلینک را نمی توان فقط مسئله ای فنی دانست و برای فهم آن باید به رویکرد کلان حکمرانی در عرصه اینترنت، اولویت های سیاستگذاری و نحوه تعریف امنیت توجه کرد.
او در جواب این پرسش که چرا با ورود تکنولوژی جدید اولین رویکرد رویارویی با آن است؟ می گوید: « به نظرم یک نگاه کلان نسبت به اینترنت وجود دارد که با شیوه فعلی حکمرانی در تعارض است. این تعارض فقط به اینترنت محدود نمی گردد، بلکه به شیوه حکمرانی در عرصه های مختلف، از سیاستگذاری فناوری و اقتصاد دیجیتال گرفته تا آزادی بیان و به رسمیت شناختن صداهای متفاوت و متکثر جامعه، مربوط است. براستی، یا باید شیوه حکمرانی تغییر کند یا با اینترنت مقابله شود. طبیعتاً افرادی مانند آقای آقامیری و دیگر مسئولانی که در چنین جایگاه هایی قرار دارند، نه ایده ای برای تغییر این شیوه حکمرانی دارند و نه انگیزه و اراده ای برای آن نشان می دهند. بنابراین، آن چه باقی می ماند، صرف منابع و امکانات برای رویارویی با پدیده اینترنت است؛ بدون توجه به این که فناوری موردنظر چیست، چه میزان هزینه دارد و چه تبعاتی به دنبال خواهد داشت.»
حامد بیدی: فرقی نمی کند با فیلترینگ هوشمند در دهه ۸۰ مواجه باشیم، با شیوه های پیشرفته تر فیلترینگ در سالیان بعد، قطع اینترنت در قسمتی از روزهای سال یا کوشش برای از کار انداختن استارلینک، چونکه همه این موارد را میتوان در چهارچوب یک طرز تفکر تحلیل کرد.
او همین طور در جواب این پرسش که آیا نمی توان بجای رویارویی با استارلینک، از ظرفیتهای آن برای توسعه دسترسی به اینترنت بهره برد و چرا چنین نگاهی در سیاستگذاری ها پررنگ نیست؟ می گوید: « همان گونه که گفتم، شیوه حکمرانی فعلی ما با نظم موجود جهانی همراه نیست و آنرا به رسمیت نمی شناسد. در سطح بین المللی هم شاهد تقابل های مختلف هستیم. در داخل کشور هم اولویت اصلی، مدیریت صداهای معترض و تأمین امنیت داخلی برمبنای تعاریف رسمی است؛ حتی اگر این رویکرد در عمل با تناقض ها و شیوه های نامتعارف همراه باشد. در مقابل، موضوع هایی مانند عدالت در دسترسی به اینترنت، فراگیری دسترسی و رشد فناوری در اولویت های بعدی قرار می گیرند. به همین دلیل، به بهانه تأمین امنیت، چه امنیت داخلی و چه امنیت خارجی، و با استفاده از مفاهیمی مانند استقلال، محدودیت هایی بر اینترنت اعمال می شود که در نهایت حتی دسترسی به اشکال مختلف این فناوری را هم برنمی تابد.»
حامد بیدی باور دارد استارلینک هم از این قاعده مستثنا نیست. این فناوری، مانند نمونه های قبلی بر مبنای توقیف کاست و جمع آوری دیش شیوه های موجود حکمرانی بر اینترنت را به چالش می کشد و بنابراین، با آن مقابله می شود. امکان دارد این مقابله در مقاطعی به موفقیتهای محدود و موقتی منجر شود، اما مسئله اصلی بازهم پابرجا می باشد.
حامد بیدی او همین طور در جواب این پرسش که مشخصاً درباره ی استارلینک، چه روش هایی برای رویارویی با این فناوری قابل تصور است و این اقدامات چه پیامدهایی دارند؟ می گوید: « درباره ی استارلینک، از روش هایی مانند اختلال در شبکه و کوشش برای تشخیص موقعیت احتمالی کاربران گرفته تا استفاده از ابزارها و تجهیزات برای شناسایی محل نصب تجهیزات این شبکه صحبت می شود. حتی گزارش هایی از بازرسی های موردی و بازداشت افرادی وجود داشته که در عرصه حق دسترسی آزاد به اینترنت فعالیت می کرده اند.
او توضیح می دهد: « نکته مهم این است که چنین اقداماتی را باید در چهارچوب شیوه حکمرانی فعلی تحلیل کرد. بنظر می رسد هزینه های اجتماعی و اقتصادی این رویکرد، مانع جدی برای ادامه آن محسوب نمی شوند. از دهه ۶۰ تاکنون، هر فناوری یا پدیده ای که خصوصاً در عرصه رسانه، انحصار رسانه ای و انحصار روایت را به چالش کشیده، با برخوردهای قهری، سلبی و حذفی روبه رو شده است. رویارویی با استارلینک را هم میتوان ادامه همین روند دانست.»
این کنشگر در جواب این پرسش که امکان دارد منافع اقتصادی در تداوم ممنوعیت استارلینک نقش داشته باشد، می گوید: « این احتمال وجود دارد که در کنار سایر نتایج چنین سیاست هایی، زمینه برای تشکیل بازارهای غیررسمی و کسب درآمدهای خارج از سازوکارهای شفاف فراهم گردد. نمونه هایی از این وضعیت را در بازارهای غیررسمی در رابطه با تجهیزات دریافت رسانه ای در دهه های گذشته و همین طور بازار فیلترشکن در سالیان اخیر دیده ایم.»
بگفته او امکان دارد در مورد استارلینک هم بازاری غیررسمی شکل بگیرد که به سبب ممنوعیت، نبود سازوکارهای شفاف و دشواری تعیین نرخ مشخص، زمینه فعالیتهای غیررسمی را فراهم آورد. اما باید میان علت اتخاذ یک سیاست و نتایج اقتصادی آن تفاوت قائل شد. هر تصمیم سیاستی، چه ممنوعیت باشد و چه آزادی استفاده از یک تکنولوژی، می تواند ذی نفعان اقتصادی مختلفی ایجاد نماید. نباید این رابطه علت و معلولی را معکوس کرد و تصور کرد که فقط وجود منافع اقتصادی، علت اصلی اتخاذ آن تصمیم بوده است.
او می گوید: « اگر امکان تعامل رسمی با شرکت استارلینک و انعقاد تفاهمنامه ها و قراردادهای قانونی وجود داشت، می شد ضمن استفاده از سازوکارها و رویه های استاندارد جهانی، زمینه تشکیل یک بازار رسمی را هم فراهم نمود. چنین وضعیتی می توانست برای شرکتهای دارای نمایندگی رسمی و کنشگران اقتصادی این حوزه منافع قابل توجهی بهمراه داشته باشد. با این وجود، تشکیل بازارهای غیررسمی را باید یکی از نتایج احتمالی تصمیمات سیاستی دانست، نه لزوماً علت اصلی آنها.
حامد بیدی، کنشگر حوزه دسترسی آزاد به اینترنت در آخر می گوید: « برای درک این مسئله باید از بررسی فقط فنی استارلینک فراتر برویم و به شیوه حکمرانی و اولویت های سیاستگذاری دقت نماییم. تا وقتی که دسترسی آزاد به اینترنت، گسترش فناوری و عدالت در دسترسی بعنوان اولویت های اصلی پذیرفته نشوند، احتمالا با ورود تکنولوژیهای جدید هم همین الگوی تقابل و محدودسازی تکرار خواهد شد.»
منبع: توسعه دهندگان
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب